Instytut Badań Zmian Społecznych Partner portalu

Jak kształtuje się bezrobocie w Polsce?

25 lutego Autor: ZmianySpoleczne.pl

Bezrobocie w Polsce maleje nieprzerwanie od 2013 roku, jednak w ciągu ostatnich trzech latach zaczynamy obserwować spowolnienie tej tendencji. Zmniejsza się także dysproporcja osób bez pracy w podziale na grupy wiekowe oraz poziom wykształcenia.

Województwo wielkopolskie z najniższą stopą bezrobocia w Polsce

Jak wynika z danych GUS, od kilku lat w Polsce obserwujemy systematyczny spadek stopy bezrobocia rejestrowanego. Trend ten zaczął się w roku 2013, gdy po 5 latach ciągłego wzrostu nastąpiło wyhamowanie i odwrócenie tendencji. W 2019 roku stopa bezrobocia rejestrowanego w Polsce wyniosła 5,2%, czyli o 0,6 p.p. mniej niż rok wcześniej, choć możemy zauważyć, że w 2017 roku tempo spadku wyraźnie zmalało względem lat wcześniejszych, gdy rokrocznie przekraczało ono 1,5 p.p. Warto również zaznaczyć, że w roku 2018, po raz pierwszy w XXI wieku, liczba osób bezrobotnych na terenie Polski spadła poniżej miliona i wyniosła 968 888.

Bezrobocie w Polsce

stopa bezrobocia

Najniższe bezrobocie w Polsce w 2019 roku odnotowano w województwie wielkopolskim (2,8%), które od 10 lat ma najlepsze statystyki w naszymi kraju w tym zakresie. Wynik poniżej średniej krajowej osiągnęły również województwa śląskie (3,6%), małopolskie (4,1%), mazowieckie i pomorskie (po 4,4%), dolnośląskie (4,6%) oraz lubuskie (4,9%).

 

Stopa bezrobocia w Polsce w 2019 r. z podziałem na województwa

Większe bezrobocie wśród Polek

Wykres bezrobocia zarówno wśród kobiet, jak i wśród mężczyzn na przestrzeni ostatnich 20 lat odzwierciedla trendy ogólnopolskie. Od 2002 roku mogliśmy obserwować systematyczny spadek bezrobocia wśród obu płci, aż do roku 2008, kiedy to nastąpiła zmiana i bezrobotnych zaczęło przybywać. W przypadku kobiet wzrost ten był płynniejszy niż wśród mężczyzn, którzy w 2011 roku zaliczyli nawet delikatny spadek. W 2013 roku bezrobocie wśród obu płci zrównało się na poziomie 1 miliona (kobiety 50,95%, mężczyźni 49,05%), by od tego czasu systematycznie spadać.

Warto również zauważyć, że nieprzerwanie od 2000 roku bezrobocie w Polsce było zawsze wyższe wśród kobiet niż wśród mężczyzn, a w 2019 roku stosunek ten wyniósł 55,34% do 44,66%.

Bezrobocie na przestrzeni lat w podziale na płeć

kobiety
mężczyźni

Największe nierówności ze względu na płeć występują w województwach kujawsko-pomorskim, pomorskim i wielkopolskim. W województwie pomorskim kobiety stanowią aż 62,82% wszystkich zarejestrowanych bezrobotnych. Niewiele lepiej sytuacja wygląda w województwie wielkopolskim (60,43% bezrobotnych to kobiety) oraz kujawsko-pomorskim (60,21%). 

Co ciekawe, w Polsce w 2019 roku było tylko jedno województwo, w którym to więcej było bezrobotnych mężczyzn niż kobiet. Było to województwo podlaskie, gdzie kobiety stanowiły jedynie 47,53% bezrobotnych.

 

Bezrobocie ze względu na płeć w Polsce w 2019 r. z podziałem na województwa

Najmniej bezrobotnych wśród Polaków poniżej 25. roku życia

W 2003 roku największą grupę bezrobotnych stanowią osoby między 25. a 34. rokiem życia. Po wzroście liczby bezrobotnych w tym przedziale wiekowym w latach 2000-2003, nastąpił spadek. Tendencja ta utrzymywała się aż do 2008 roku, gdy z powodu kryzysu światowego bezrobotnych znów zaczęło przybywać. Kolejną zmianę przyniósł dopiero rok 2012 i unormowanie się gospodarki. Od tego czasu liczba bezrobotnych w wieku 25-34 lat spadła o prawie 391 tys. osób i zbliżyła się do poziomu pozostałych grup wiekowych.

Sytuacja ta wyglądała podobnie w przypadku bezrobotnych między 35. a 44. rokiem życia oraz osób z przedziałów 45-54 i poniżej 25 roku życia. Charakterystyczną cechą ostatnich dwóch grup jest jednocześnie brak systematycznego wzrostu bezrobocia w latach 2008-2013, co było wyraźnie widoczne w przypadku Polaków między 25 a 44 rokiem życia. Warto również podkreślić, że od 2015 roku najmniejszą grupę bezrobotnych stanowią osoby poniżej 25 roku życia. Stanowi to całkowite odwrócenie sytuacji z roku 2001, kiedy to było ich najwięcej. 

Zupełnie inaczej wyglądają z kolei tendencje wśród bezrobotnych powyżej 55. roku życia. Ich liczba rosła systematycznie od 2000 do 2006 roku, gdy osiągnęła poziom 154,1 tys. osób. Następnie zanotowała niewielki spadek, po czym od 2008 do 2013 roku kolejny raz zaczęła rosnąć, osiągając w 2013 roku swoje maksimum wynoszące 304 905 osób. Od tego czasu obserwujemy tendencję spadkową.

Liczba osób bezrobotnych w Polsce na przestrzeni lat według wieku

24 lata i mniej
25-34 lat
35-44 lat
45-54 lat
55 lat i więcej

Najmniejsze bezrobocie wśród osób z wykształceniem średnim, ogólnokształcącym

Na przestrzeni lat wśród bezrobotnych Polaków z wykształceniem policealnym średnim zawodowym, gimnazjalnym i poniżej oraz zasadniczym zawodowym możemy zauważyć, że tendencje wzrostów i spadków liczby osób bez pracy pokrywają się z tendencjami zmian stopy bezrobocia rejestrowanego.

W latach 2000-2005 oraz 2009-2014 największą grupę bezrobotnych stanowiły osoby o wykształceniu zasadniczym zawodowym. W szczytowym momencie, czyli roku 2002 ich liczba wynosiła aż 1 163 611. Obecnie zmniejszyła się ona do 220 807 osób, osiągając tym samym swój najniższy poziom w XXI wieku.

W 2002 roku w Polsce było 903 795 bezrobotnych z wykształceniem gimnazjalnym i niższym. Obecnie ich liczba stanowi 229 769 i jest to największa grupa osób bezrobotnych w podziale na wykształcenie od 2015 roku.

W 2019 roku 191 614 osób to bezrobotni Polacy z wykształceniem policealnym oraz średnim zawodowym. Jest to znacząca poprawa w stosunku do roku 2002 roku, kiedy to liczba bezrobotnych z tym wykształceniem była rekordowo wysoka i wynosiła  683 593 osób.

Inaczej z kolei układają się trendy bezrobocia wśród osób z wykształceniem wyższym i średnim ogólnokształcącym. W przypadku bezrobotnych z wykształceniem wyższym ich liczba rosła delikatnie aż do 2005 roku, kiedy to osiągnęła wartość 152 359 osób. Od tego momentu zaczął się spadek, który trwał, aż do 120 232 bezrobotnych w 2007 roku. Tendencja wzrostowa utrzymywała się, aż liczba bezrobotnych z wykształceniem wyższym osiągnęła poziom ok. 259 tys. Odtąd ich liczba ciągle spada i obecnie wynosi 125 187 osób.

Podobnie, układały się trendy wśród osób z wykształceniem średnim, ogólnokształcącym. Ich liczba delikatnie rosła w latach 2000-2005, aż do poziomu 211 520 osób. W kolejnych latach bezrobotnych z tym wykształceniem ubywało i w 2008 roku było ich już tylko 150 106. Później nastąpił jednak dość drastyczny wzrost i rok później, liczba ta wynosiła 203 800. Trend rosnący utrzymywał się do 2013 r., kiedy to bez pracy pozostawało aż 228 802 osób z wykształceniem średnim. Od tego czasu liczba bezrobotnych z tej grupy systematycznie spada i w 2019 roku osiągnęła rekordowo niski poziom 98 997.

Niebawem w naszej zakładce – Człowiek na rynku pracy – bliżej przyjrzymy się bezrobociu i sytuacji na rynku pracy w Polsce.

Liczba osób bezrobotnych w Polsce na przestrzeni lat według wykształcenie

wyższe
policealne, średnie zawodowe
średnie ogólnokształcące
gimnazjalne i poniżej